Biên soạn:
Đoàn Lê Hải Ngọc, nhân viên công ty Tokyu
Tạ Thị Khánh Hòa, kiểm toán viên Công ty PwC
Hiệu đính:
Phạm Anh Phong
Trương Trung Nghĩa

Thủ tướng Abe đã mở cuộc họp báo khẩn cấp vào tối ngày 17/4/2020 để giải thích về những chính sách mới nhất của Chính phủ Nhật Bản để chống lại dịch COVID-19. Dưới đây chúng tôi xin dịch tóm tắt nội dung của cuộc họp báo cũng như lời đối đáp của thủ tướng đối với câu hỏi của phóng viên.

LỜI PHÁT BIỂU CỦA THỦ TƯỚNG ABE

Kêu gọi toàn dân giảm tiếp xúc xã hội

・Đã có số liệu số người đi lại xung quanh ga Shibuya (Tokyo) giảm 60%, ga Umeda (Osaka) giảm 70% so với trước đợt đại dịch.
・Tuy nhiên cả nước vẫn chưa đạt được mục tiêu giảm tiếp xúc giữa người với người tối thiểu 70%, khuyến khích 80% như đã đặt ra.
・Đã có hơn 200 ca nhiễm tại Tokyo ngày 17/4, con số vượt mức kỷ lục từ trước tới giờ. Tổng số ca nhiễm tại thời điểm ngày hôm nay ở Tokyo đạt 3,000 ca, Osaka 1,000 ca.
・Thủ tướng yêu cầu toàn dân giảm tiếp xúc xã hội để cứu chính những người thân thiết của họ.

Nêu lý do tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên toàn nước

・Theo phân tích của các nhà chuyên môn, có rất nhiều ổ dịch được báo cáo ở các tỉnh thành trên toàn quốc. Nguyên nhân của hiện tượng này chính là ở việc di chuyển từ vùng thành phố về các tỉnh vào 3 ngày nghỉ lễ của tháng 3.
・Để phòng chống sự bùng nổ dịch ở các địa phương có nhiều người cao tuổi cư trú trong tuần lễ Vàng, Chính phủ đã mở rộng phạm vi tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc. Thời hạn của tình trạng khẩn cấp vẫn giữ nguyên, là đến ngày 6/5/2020.

Giải thích về chính sách hỗ trợ toàn dân 100,000 yên

・Quyết định trợ cấp cho mỗi người trên toàn quốc 100,000 yên.
・Nâng tổng mức hỗ trợ từ 6 nghìn tỷ yên (phát 300,000 yên cho các hộ gặp khó khăn) lên hơn 14 nghìn tỷ yên . Chính sách mới cần thêm 1 tuần để quốc hội thông qua.
・Với mục đích đặt tốc độ lên hàng đầu, Chính phủ quyết định nơi đăng ký nhận trợ cấp không phải là ủy ban xã phường mà sẽ là qua bưu điện hoặc online.

Giải thích về chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp

・Chính phủ sẽ hỗ trợ các cơ sở phải đóng cửa hay các cơ sở có doanh thu giảm sút do đại dịch.
・Mức hỗ trợ tiền mặt tối đa dành cho những doanh nghiệp vừa và nhỏ là 2 triệu yên, người làm tự do 1 triệu yên.
・Chính phủ cũng sẽ hoãn thời hạn thu thuế và tiền bảo hiểm xã hội dành cho các doanh nghiệp trong thời gian tới, để các cơ sở có thể tận dụng số tiền đó vào mục đích duy trì hoạt động kinh doanh.

Giải thích về dịch vụ khám bệnh online

・Chính phủ đưa ra những biện pháp nâng cao chất lượng môi trường làm việc của các bác sĩ, y tá, nhân viên cơ sở y tế như tăng thù lao khám bệnh gấp đôi, phân phát hỗ trợ các thiết bị bảo hộ, khẩu trang.
・Chính phủ bắt đầu cho phép khám chữa bệnh online từ tuần này.

PHẦN HỎI ĐÁP

Phóng viên: Việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở những nơi có nhiều bệnh nhân là dễ hiểu, tuy nhiên ở những nơi có ít bệnh nhân, có rất nhiều ý kiến ngạc nhiên về quyết định này. Hãy cho tôi biết lý do vì sao mở rộng phạm vi lên toàn quốc? Ngoài ra, trong tình hình này, có rất nhiều người dân sống trong lo lắng. Hãy cho tôi biết số lượng ca nhiễm giảm đến mức nào thì sẽ bỏ lệnh tuyên bố tình trạng khẩn cấp? Tình trạng nào, khoảng ngày bao nhiêu thì sẽ tuyên bố kéo dài thời gian thời hạn của lời tuyên bố?

Thủ tướng Abe: Theo phân tích của các nhà chuyên môn, việc xuất hiện rất nhiều ổ dịch được báo cáo từ trên nhiều tỉnh toàn quốc, nguyên nhân của hiện tượng này chính là ở việc di chuyển từ vùng thành phố về các tỉnh. Các vùng địa phương là những nơi có nhiều người nằm trong rủi ro bệnh nặng lên, như người cao tuổi. Mục đích chính là giảm tối đa việc đi lại của người dân trong kì nghỉ dài.

Sẽ tùy theo tình hình và kết quả của cố gắng trong 2 tuần tới và xem xét có nên kéo dài thời hạn của lời tuyên bố tình trạng khẩn cấp vào ngày 6/5. Số ca nhiễm tăng hay giảm, giảm nhiều hay giảm ít, giảm theo hướng thế nào thì chúng tôi không thể tuyên bố tại thời điểm này.


Phóng viên: Vì sao không quyết định phát tiền đồng loạt ngay từ đầu? Thủ tướng có nói là phủ nhận trách nhiệm về mình, vậy theo thủ tướng đâu là vấn đề dẫn đến tình hình này? Vì sao cần phải phát đồng loạt cho tất cả người dân? Để nhận tiền sẽ phải đăng ký tài khoản ngân hàng, và tất cả những người đăng ký sẽ được nhận tiền?

Thủ tướng Abe: Thực ra phương án phát tiền đồng loạt 100,000 yên cũng đã được đưa ra, tuy nhiên từ kinh nghiệm phát tiền đồng loạt (12,000 yên) trong thời kì khủng hoảng Lehman và nhiều người lại đi bỏ tiết kiệm, chúng tôi đã không chọn phương án này từ đầu. Thời gian đầu, chúng tôi quyết định sẽ hỗ trợ những hộ chịu nhiều thiệt hại trước, những hộ có người làm việc trong ngành du lịch.

Tuy nhiên sau khi tuyên bố tình trạng khẩn cấp, những người làm việc trong ngành khác cũng bắt đầu chịu ảnh hưởng, và sau khi chúng tôi mở rộng phạm vi tuyên bố tình trạng khẩn cấp ra toàn quốc, tất cả người dân đều gặp ít nhiều khó khăn. Hơn hết, trong tình hình này toàn dân phải đồng lòng, nên chúng tôi đã đi đến quyết định trợ cấp cho mỗi người dân 100,000 yên.

Thời kì khủng hoảng Lehman, mỗi người dân phải nộp đơn đăng ký, và cần 3 tháng để người dân nhận tiền. Trong lần này, chúng tôi đặt tốc độ lên hàng đầu nên đang tìm các phương pháp để người dân có thể đăng kí nhanh chóng nhất.


Phóng viên: Để hỗ trợ cho những cơ sở y tế đang đương đầu với dịch bệnh, nhà nước đã có cụ thể những đối sách nào?

Thủ tướng Abe: Tại 7 tỉnh thành tuyên bố tình trạng khẩn cấp ngày 7/4, chúng tôi dự định phát 10,000,000 khẩu trang y tế, 100,000 quần áo bảo hộ trong tuần tới, và 900,000 trong tháng này. Về khẩu trang N95 và KN95, sẽ phát 70,000 khẩu trang trong tuần tới, và 700,000 khẩu trang trong tháng này. Ngoài ra chúng tôi đã phát khẩu trang vải ưu tiên cho các cơ sở y tế, trường tiểu học .v.v…, tiếp đến sẽ mở rộng phát khẩu trang đến những người dân. Chúng tôi còn hợp tác với các công ty để mở rộng và gia tăng sản xuất thêm vật tư y tế.


Phóng viên: Chính sách có yêu cầu các công ty đường sắt, hàng không giảm số lượng vận hành không?

Thủ tướng Abe: Đường sắt và hàng không là những cơ sở vật chất cơ bản cho người dân. Chúng tôi không dự định yêu cầu các công ty đường sắt vì nếu làm vậy sẽ dẫn đến việc tập trung đông người trên 1 toa tàu. Đương nhiên có khả năng các công ty đường sắt sẽ tự giảm số lượng vận hành.


Phóng viên: Về trợ cấp 100,000 yên, Ông đã quyết định chế độ phát 10 man thế nào? Ông đã giải thích với đảng cầm quyền thế nào?

Thủ tướng Abe: Tôi cũng nghĩ là nên quyết định sớm hơn, tôi nhận phần trách nhiệm này về mình. Quá trình quyết định vẫn theo luật lệ quy định và quy trình đúng.


Phóng viên: Phát khẩu trang, trợ cấp tiền cũng nhận nhiều phàn nàn từ người dân. Ông nghĩ gì về hiệu quả của chính sách mới?

Thủ tướng Abe: Quyết định cho nghỉ học là quyết định đúng đắn. Việc phát khẩu trang là để dành khẩu trang dùng 1 lần cho các nơi y tế.
Chúng tôi cũng đang có nhiều chính sách để yêu cầu người trẻ ở nhà.

Điều quan trọng là mọi người phải đồng lòng chống dịch bằng cách giảm tiếp xúc giữa người với người xuống tối thiểu là 70%, khuyến khích 80%. Chúng tôi cũng liên tục hỏi ý kiến của các chuyên gia để đưa ra các chính sách. Đương nhiên cũng có những điểm chưa đạt, nhưng chúng tôi đang cố gắng hết sức.


Phóng viên: Theo một nghiên cứu tại Đại học Harvard ở Hoa Kỳ, có khả năng virus COVID-19 sẽ lan rộng mỗi khi các chính sách hạn chế người dân ra ngoài được dỡ bỏ, và nếu vẫn giữ nguyên hệ thống y tế hiện tại, cần phải hạn chế hành động của nhân loại cho đến năm 2022. Trong tương lai, bất kể có hay không có lời tuyên bố khẩn cấp, các yêu cầu hạn chế người dân đi đến nơi phố xá nhộn nhịp sẽ được tiếp tục trong thời gian này, ngay cả sau khi thời gian mục tiêu kết thúc?

Thủ tướng Abe: Ví dụ, trong quá khứ đã có dịch cúm Tây Ban Nha. Vào thời điểm đó, khi tưởng như ca bệnh đã giảm, sự lây nhiễm lại lan rộng và gây ra thiệt hại nghiêm trọng. Tôi nghĩ rằng chúng ta phải học hỏi từ những bài học này, nhưng chủng virus corona mới này là một loại virus còn nhiều điều chưa biết và chúng ta không thể dự đoán tình hình một cách chắc chắn. Tôi không thể nói chắc chắn về điều gì sẽ xảy ra sau thời kì tuyên bố tình trạng khẩn cấp.
Chúng ta phải quyết định chính sách dựa trên ý kiến của các chuyên gia. Thành phố về đêm được gọi là nơi tập trung 3 “mật” và xuất hiện những ổ dịch (nhóm người nhiễm bệnh). Do đó, tôi muốn bạn kiềm chế không đi ra thành phố vào ban đêm càng nhiều càng tốt. Trên hết, tôi muốn nghe ý kiến của ông Shigeru Omi (thuộc Ủy ban Cố vấn về Chính sách cơ bản) về những gì sẽ xảy ra sau ngày 7/5.

Ông Omi: Tôi nghĩ rằng thủ tướng đã đề cập trước đó, nhưng về cơ bản, nhóm chuyên gia chúng tôi tin rằng dù kết quả sau ngày 6/5 ra sao, dịch COVID-19 sẽ không biến mất hoàn toàn. Chúng tôi dự đoán rằng đại dịch sẽ như những ngọn lửa, dù có trở nên nhỏ hơn thì cũng sẽ kéo dài âm ỉ trong thời gian tới. Vì vậy, mức độ yêu cầu hạn chế hành động đối với người dân có thay đổi hay không thì phải chờ đến ngày 6/5, nhưng chúng ta phải xác định rằng đại dịch sẽ kéo dài mà chuẩn bị.


Phóng viên: Chính phủ có mở cuộc bầu cử trong cơn đại dịch này không? Tỷ lệ bầu cử cũng giảm. Bầu cử qua bưu điện, qua internet, hoãn bầu cử? Ông có mở họp báo dành cho nhiều người hơn không?

Thủ tướng Abe: Bầu cử không phải là hoạt động được coi là “không cấp thiết và quan trọng” bởi bầu cử chính là nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa dân chủ. Chúng tôi muốn xem xét những đối sách trong trường hợp này. Cơ bản, chúng tôi muốn thực hiện.


Phóng viên: Mỗi địa phương có đưa ra mức độ hỗ trợ khác nhau cho những đơn vị phải đóng cửa. Mức hỗ trợ này thay đổi tùy vào sức mạnh tài chính của mỗi địa phương và có thể gây nên sự bất công. Chính phủ có nên chịu trách nhiệm đối phó với vấn đề này không?

Thủ tướng Abe: Như tôi đã giải thích lúc trước, chính phủ sẽ hỗ trợ tối đa 2 triệu yên cho các doanh nghiệp có thu nhập giảm sút do ngừng hoạt động trong thời gian này không kể ngành nghề. Chúng tôi đang trong quá trình thông qua chính sách hỗ trợ 1 nghìn tỷ yên cho các khu vực địa phương.


Phóng viên: Liên quan tới chế độ cho vay khẩn cấp, số lượng người đăng kí rất đông, có những trường hợp đợi 2 tháng. Có những nơi có thủ tục xét duyệt hồ sơ rất nghiêm khắc. Đối với những địa điểm thế này ông có đối sách gì ?

Thủ tướng Abe: Trong 3 tuần, có 40,000 đơn xin vay và đã có 32,000 người được nhận. Tôi được biết rằng tổng số tiền được quyết định cho vay hiện giờ là khoảng 54,8 tỷ yên.
Chúng tôi đang tiến hành những nỗ lực cần thiết như chuẩn bị một môi trường để nộp đơn qua thư mà không cần tham khảo ý kiến, sẵn sàng tiếp nhận làm thủ tục cho người dân không mang đến đầy đủ hồ sơ như giấy chứng minh cư trú và nhận hồ sơ cần thiết sau đó.


Phóng viên: Tổng thống Trump bãi bỏ đóng góp của Mỹ dành cho WHO. Ông có suy nghĩ gì về việc bãi bỏ đóng góp cho WHO?

Thủ tướng Abe: Cả thế giới phải đồng lòng cùng với WHO để đối phó với bệnh dịch. Tôi biết có nhiều ý kiến về WHO. Tôi không có suy nghĩ gì về việc cắt giảm hay bãi bỏ phí đóng góp của Nhật Bản. Chúng ta cần phải đồng lòng. Tuy nhiên sau cơn đại dịch sẽ phải xem xét lại cách vận hành của WHO.


Nguồn: Kênh Youtube chính thức của Văn phòng chính thủ

Buổi họp báo thể hiện quan điểm chính thức của chính phủ Nhật Bản, chúng tôi chỉ đóng vai trò lược dịch nội dung buổi họp báo từ tiếng Nhật sang tiếng Việt. Nội dung bài dịch không liên quan đến những tổ chức người dịch trực thuộc.